Podstawowym celem festiwalu jest promocja dziedzictwa kulturowego Pierwszej Stolicy Polski. Genezą imprezy jest inicjatywa „Miasto Trzech Kultur” realizowana przez Miasto Gniezno od 2012 roku i skupiona na wielokulturowej przeszłości naszego miasta. 

Najważniejsze wydarzenia II edycji festiwalu:

  1. Premiera widowiska teatralnego zrealizowana przez wybrany wielkopolski teatr niezależny i poświęconego dziejom Gniezna, ze szczególną uwagą zwróconą na aspekty wielokulturowej współpracy Żydów, Niemców i Polaków. 
  2. Spotkania autorskie i panele dyskusyjne z historykami, regionalistami i pasjonatami historii ziemi gnieźnieńskiej.
  3. Koncert muzyki żydowskiej, którego program zostanie przygotowany ze zwróceniem szczególnej uwagi na dziedzictwo kulturowe Wielkopolski. 
    Koncert jest przewidziany na sobotę, 20 listopada (MOK, sala widowiskowa). 
  4. Warsztaty z gwary gnieźnieńskiej „Blubrajmy na Fyrtlu”, Jeden ze stałych punktów festiwalu FYRTEL.
  5. Warsztaty edukacyjne z rekonstrukcji i restaurowania starodruków realizowane w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie oraz we współpracy z Archiwum Państwowym w Gnieźnie
  6. Projekt artystyczny „Multi ja” realizowany jako poszukiwanie sposobów wyrażanie swojego stosunku do obcych kultur i narodowości przez środki artystyczne, jak plastyka, taniec, śpiew. Odbiorcami zajęć będą dzieci i młodzież, ze szczególną uwagą zwróconą na osoby niesłyszące i niewidome.

To będzie pierwsza edycja tego projektu.

Festiwal Literacki „Preteksty” ma na celu podnoszenie świadomości literackiej gnieźnian; prezentacji i promocji polskiej literatury oraz ukazanie jej jako siły inspirującej, korespondującej z innymi formami wypowiedzi artystycznych. Szósta edycja tego Festiwalu odbędzie  się  pomiędzy 30 września a 2 października 2016 roku.

Atrakcyjna formuła festiwalu oparła jego program na trzech fundamentach:

ZBLIŻENIE – ukazanie literatury jako elementarnej część naszej codzienności,

INSPIRACJA – pokazanie, że Słowo może inspirować artystów,

SPOTKANIE – przybliżenie twórców do publiczności.

Literatura jest Przygodą,, a największą barierą jest problem z tym, by ją wreszcie rozpocząć. Wskazane trzy filary festiwalu to  zaproszenie do takiej Przygody i to właśnie w Gnieźnie – miejscu, gdzie magia historii przekształca rzeczywistość.

Najważniejsze przedsięwzięcia VI Festiwalu Literackiego „Preteksty”:

1. III Konkurs Recytatorski

Pomysłodawcą corocznego konkursu recytatorskiego towarzyszącego Pretekstom jest Andrzej Malicki, który jest związany z teatrem gnieźnieńskim. Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie razem z Panem Andrzejem Malickim ogłasza konkurs i określa jego temat. Konkurs jest adresowany do uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. W tym roku planuje się także utworzyć nową kategorię „Open” – w której mogą wziąć udział wszyscy chętni.

III Konkurs Recytatorski: konkurs recytatorski, skierowany do uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych z terenu województwa wielkopolskiego, pn. „Niektórzy lubią poezję”

Koordynacja:  Andrzej Malicki

Czas i miejsce: MOK, 1 października 2016r. g. 10.00 – 15.00

2. Projekt fotograficzny „Światłoczułe Słowa”

Projekt fotograficzny skierowany jest do 10 młodych wielkopolskich fotografików (Mistrzów Obrazu) i polegający na wykonaniu przez nich cyklu zdjęć będących obrazami/ilustracjami do wcześniej wybranych wierszy (Mistrzów Słowa).

Idea projektu narodziła się 2 lata temu podczas rozmów z gnieźnieńskimi fotografikami. Okazało się, że takie zadanie jest inspirujące i prowadzi do zaskakujących efektów. Edycja w tym roku będzie rozszerzona do 10 uczestników wybranych w naborze otwartym. Każdy z nich przygotuje 1 zdjęcie do wybranego wiersza.

Wernisaż wystawy: piątek, 30 września 2016r., g. 19.00 hol MOK

3. Spotkania autorskie

Spotkania autorskie to jeden ze stałych punktów festiwalu PRETEKSTY. Są to spotkania autorskie z wielkopolskimi pisarzami lub poetami, w tym laureatami nagród literackich będących wizytówkami Wielkopolski (np. Nagrody Fundacji im. Kościelskich).

W tym roku gościć będziemy:

-Panią Zofię Stanecką

Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna, godzina 10.00, 30 września 2016r.

– Panią Aleksadrę Dudczak

Restauracja White Taste, godzina. 16.00, 1 października 2016r.

-Panią Aleksandrę Domańską ,

Restauracja Misza-Masz, godzina. 17.00, 2 października 2016r.

4. II Konkurs Poetycki o Nagrodę Andrzeja Krzyckiego:

Pomysłodawcą konkursu i Nagrody Krzyckiego jest Dawid Jung, poeta, regionalista i założyciel „Zeszytów Poetyckich”. W roku 2010 odbyła się pierwsza edycja Konkursu, która okazała się bardzo potrzebna i trafiona – pomogła przede wszystkim wypromować wielu młodych utalentowanych twórców. Nagrodą w Konkursie jest wydanie nagrodzonego tomiku wierszy. Konkurs poetycki skierowany jest do młodych poetów i poetek przed debiutem z całej Polski.

Czas i miejsce: Kawiarnia MISZ – MASZ, g. 15.00 – 17.00

5. Koncerty artystów

To artyści wykonujący piosenkę autorską inspirowaną poezją. W tym roku gościć będziemy na scenie Marka Dyjaka.

Czas i miejsce: MOK, 30 września 2016r. g. 20.00

6. Warsztaty literackie

Adresowane dla uczniów gnieźnieńskich przedszkoli i szkół podstawowych popularyzujących twórczość autorów związanych z Wielkopolską. Jeden ze stałych punktów festiwalu PRETEKSTY. Warsztaty przewidziane są w MOKu w dniu 2 października 2016 r., o godzinie 11.00

Projekt pn.„”Miasto Królów” jako bodziec do rozwoju społeczno-gospodarczego ziemi gnieźnieńskiej” współfinansowany jest przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu IV – Środowisko, Działania 4.4 – Zachowanie, ochrona, promowanie i rozwój dziedzictwa naturalnego i kulturowego, Poddziałania 4.4.2 Wydarzenia kulturalne, z Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020.

Celem realizacji projektu jest wsparcie organizacji wydarzeń o charakterze kulturalnym wnoszących trwały wkład do zachowania dziedzictwa kulturowego regionu oraz podniesienie świadomości i wiedzy mieszkańców regionu na temat historii oraz kultury Polski. Wydarzenia te tworzą nowy produkt turystyczny Gniezna pt. „Miasto Królów”. Wśród zaplanowanych w ramach projektu wydarzeń znajdują się:

  • Festiwal Dziedzictwa Kulturowego Miasta Trzech Kultur „Fyrtel” - impreza promująca dziedzictwo kulturowe Gniezna – Miasta Trzech Kultur, czyli miejsca, którego dziedzictwo kulturowe kształtowały od wieków trzy współżyjące ze sobą narody: Niemcy, Żydzi i Polacy. Kolejny 
  • Festiwal Literacki „Preteksty” ukazuje związki literatury z  innymi formami aktywności artystycznej. Owe relacje („preteksty”) przyjmują nierzadko formułę unikatowych przedsięwzięć artystycznych łączących literaturę z fotografią, filmem czy muzyką. 
  • Królewski Festiwal Artystyczny to połączenie działań teatralnych, muzycznych, literackich, filmowych oraz happeningów artystycznych w formule festiwalu promującego przede wszystkim artystów związanych z Wielkopolską, ale i prezentującego nowe prądy i zjawiska artystyczne. Projekt wywrze znaczący wpływ na gospodarkę regionalną, kulturę i edukację na terenie obszaru objętego projektem. Przyczyni się do większego zainteresowania ludzi z Wielkopolski i całego naszego kraju ofertą kulturalną Gniezna. Przy konstruowaniu oferty kulturalnej zwrócono uwagę na atrakcyjność wydarzeń nie tylko ze względu na walory artystyczne, ale też na zainteresowania i gusty odbiorców. 

Pozostałe cele nawiązujące do całego projektu przedstawiają się następująco:

  • zorganizowanie ogólnie dostępnych imprez masowych o charakterze kulturalnym,
  • udostępnienie oferty kulturalnej w ujęciu czynnym,
  • wpisanie się do kalendarza imprez kulturalnych, 
  • sprofilowanie wydarzeń kulturalnych,
  • zachęcenie do współpracy sektora prywatnego w zakresie wsparcia kultury,
  • zachęcenie mieszkańców do aktywności i rozwoju własnych zainteresowań oraz podejmowania działalności gospodarczej w zakresie kultury,
  • przystosowanie wydarzeń kulturalnych do potrzeb osób niepełnosprawnych,
  • koordynacja działań samorządów w zakresie kultury.

Każda z ww. imprez zostanie przygotowana ze szczególną uwagą zwróconą na kwestie:

  1. zapewnienia dostępu dla osób niepełnosprawnych,
  2. zróżnicowania pod kątem potrzeb odbiorców planu działań promocyjnych,
  3. dostosowania programu do potrzeb określonych grup wiekowych odbiorców,
  4. dostosowanie programu do wymagań rytmu  życia i potrzeb miejscowej społeczności,
  5. angażowania miejscowej społeczności -w tym organizacji pozarządowych i animatorów kultury,
  6. wpływu na wzrost atrakcyjności turystycznej Wielkopolski i osiągnięcia trwałych i wymiernych korzyści społeczno-gospodarczych,
  7. wpływu na poprawę stanu wiedzy mieszkańców, w tym wpływ wydarzenia na budowę świadomości i edukacji kulturalnej, tj. wpływ wydarzenia na znaczenie kultury w życiu mieszkańców i znaczenie kultury jako czynnika stymulującego rozwój społeczny i przyczyniającego się do budowy tożsamości regionalnej,
  8. wpisania w program działania wydarzeń kulturalnych,
  9. atrakcyjność (rodzaj i zasadność przyjętych technik/działań w stosunku do przyjętej grupy docelowej),
  10. wpływ na powstanie nowych miejsc pracy.

Planowana wartość projektu to 290.000,00 PLN, z czego wkład funduszy Europejskich to 79.982,00 PLN 

Już po raz piąty Pierwsza Stolica Polski zaprasza na Królewski Festiwal Artystyczny, który składać się będzie z wielu wydarzeń przygotowanych od początku czerwca aż do końca sierpnia. Rozciągnięcie w czasie imprez i przedsięwzięć artystycznych, edukacyjnych i sportowych pozwoli uatrakcyjnić ofertę turystyczną Miasta Królów, ale i ożywić miasto w okresie letnim.

6 stanów skupienia Kultury 

Podstawowym założeniem KFA jest formuła tzw. „6 stanów skupienia Kultury” czyli prezentowania artystycznego oblicza Pierwszej Stolicy poprzez Film, Literaturę, Teatr, Fotografię, Muzykę oraz Sztuki Plastyczne. W czasie V edycji KFA na gnieźnian i gości przyjezdnych czekają zatem koncerty, wystawy, spektakle, akcje artystyczne, happeningi, spotkania literackie oraz pokazy filmowe!

Wśród wydarzeń tegorocznej edycji wymienić warto:

1. Festiwal Kultury Hip-Hop „Weekend Leniwych Kotów”

Jest to impreza, prezentująca w atrakcyjny i multimedialny sposób różne formy aktywności artystycznej w ramach kultury hip-hop: muzykę, taniec, graffiti i śpiew (melorecytację) ze szczególnym uwzględnieniem artystów związanych z Wielkopolską.

Weekend Leniwych Kotów to impreza wymyślona przez Sergiusza Krysiaka, założyciela stowarzyszenia "G:15", które zajmuje się promocją kultury hip-hop w Gnieźnie. Pierwsza edycja miała miejsca w 2014 roku. Program imprezy wypełniają co roku warsztaty i występy taneczne, pokazy DJ, grafitti, mini koncerty. Impreza jest zaprzyjaźniona z odbywającym się w tym czasie Międzynarodowym Turniejem Koszykówki (MTK).

Tegoroczna edycja została zaplanowana w terminie 1-3 lipca 2016 r. Wstępny program przedstawiony przez G:15: PIĄTEK (otwarcie festiwalu happeningiem na Rynku razem z MTK), SOBOTA (warsztaty DJ, Beat-Box, taneczne w MOK; After Party); NIEDZIELA (Pięciobój Hip-Hop: Rap, Taniec, Djing, Grafitti, Wiedza). 

2. Gnieźnieńskie Spotkania Teatralne „Bez kurtyny”

Impreza polegać będzie na zaproszeniu do Gniezna wybranego zespołu teatralnego i powierzenie mu misji przygotowania kilkudniowego programu działań teatralnych inspirowanych dziedzictwem kulturowym i historią Gniezna.

Gnieźnieńskie Spotkania Teatralne powstały w roku 2015 - w założeniu jest to mini festiwal teatralny o dość oryginalnej formule zakładającej zapraszanie do Gniezna zawsze 1 zespołu teatralnego, którego zadaniem będzie przygotowanie i zrealizowanie programu wydarzeń teatralnych: spektakli, warsztatów, happeningów. Wydarzenie ma charakter bardzo spontaniczny, a jego program właściwie powstaje w pierwszych 2 dniach pobytu zespołu w Gnieźnie. Ta formuła się sprawdziła - w zeszłym roku szlak przetarł legendarny Teatr Krzyk z Maszewa kierowany przez Marka Kościółko i Karola Barckiego. W tym roku osoby te będą pełniły funkcję tzw. ekspertów i wybrały już zespół, który w Gnieźnie mógł wystąpić: Teatr aDversum kierowany przez Marcina Pławskiego.

Tegoroczna edycja została zaplanowana w terminie 2-5 sierpnia 2016 r. (wtorek - piątek). Eksperci i zespół teatralny odwiedzą jednak Gniezno wcześniej (maj - czerwiec) na krótki rekonesans i proponują wcześniej szczegółowy program wydarzenia.

3. Festiwal Grajków Ulicznych „Po drodze”

Festiwal Grajków Ulicznych "Po drodze" to koncepcja bazująca na następującej formule: - od piątku do soboty w przestrzeni miejskiej Gniezna odbywają się mini-koncerty zaproszonych grajków ulicznych z całej Polski. Wieczorami na Małej Scenie na Rynku odbywają się wspólne koncerty. Sam pomysł to nawiązanie do średniowiecznej tradycji wędrownych bardów i trubadurów i prezentujący twórczość współczesnych muzyków, którzy wybrali ulice jako naturalną przestrzeń kontaktu z publicznością; podczas festiwalu odbywa się szereg małych koncertów i spontanicznych jam session w przestrzeni miejskiej Gniezna.

Tegoroczna edycja została zaplanowana w terminie19-21 sierpnia (piątek - niedziela) 2016 r. 

4. Projekt fotograficzny „Gnieźnianie AD 2016”

Projekt "Gnieźnianie AD" zrodził się  w 2011 roku jako przedsięwzięcie z jednej strony animujące ruch fotografików gnieźnieńskich, a z drugiej dokumentujących życie Miasta i jego Mieszkańców. Od początku uformowała się silna grupa, do której zgłosili się nagradzani i szanowani w świecie wielkopolskiej fotografii Mistrzowie. Projekt każdego roku ma swój motyw przewodni i kończy się wystawą plenerową na Rynku.

Projekt polega na wykonaniu serii fotografii mieszkańców Gniezna wg wybranego wcześniej klucza-tematu przez  gnieźnieńskich fotografików.

Temat tegoroczny to "Przemiana", nawiązujący do idei chrztu jako "przejścia" jednego stanu w drugi, nowego życia. Wernisaż odbędzie się  na Rynku 26 sierpnia 2016 roku, a sama wystawa potrwa do 9 września 2016 roku.

5. Koncert podsumowujący projekt „Tom Bishop”

Projekt "Tom Bishop" to autorski pomysł Aleksandra Schmidta na uczczenie rocznicy wydania powieści "Don Kichot" M. de Cervantesa. Aleksander  Schmidt sam napisał muzykę oraz scenariusz filmu, który powstaje i opowiada historię współczesnego "Don Kichota" czyli "Toma Bishopa". Do jej wykonania scenicznego Aleksander Schmidt zaprosi kilku muzyków, którzy z nim współpracują i z którymi dokonał jej rejestracji na potrzeby filmu. 

Projekt ten rozpoczął swoją realizację w zeszłym roku projektem edukacyjnym. Na ten rok przewidziano realizację filmu (premiera na jesieni).

Projekt stara się odpowiedzieć na pytanie o aktualność postawy hiszpańskiego rycerza wobec wyzwań i dylematów współczesnego świata, także w kontekście konfrontacji wielokulturowych i światopoglądowych odbiorców kultury.

Koncert został zaplanowany na piątek 10 czerwca 2016 r. na Placu św. Wojciecha w Gnieźnie. 

6. Gnieźnieński Plener Artystyczny

Pomysł Gnieźnieńskiego Pleneru Artystycznego zrodził się w roku 2015 Zrealizowany z pomocą Elżbiety Binkowskiej cieszył się dużym zainteresowaniem. W tym roku poszerzony będzie o nowe formy wypowiedzi. Impreza polegać będzie na spotkaniu w Gnieźnie wielkopolskich artystów (szczególnie sztuk plastycznych) i wspólną realizacją przedsięwzięć artystycznych z dziećmi i młodzieżą. 

Zrealizowanych zostanie kilka plenerów artystyczne poświęconych konkretnych form wypowiedzi w wybrane weekendy (osobno) z udziałem dzieci i młodzieży (formuła otwarta).